Spółka komandytowa. Odpowiedzialność, podatki, tworzenie i funkcjonowanie.

Kolejna z najpopularniejszych form prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Przed wprowadzeniem nowych przepisów najchętniej wybierana i najkorzystniejsza ze spółek. Jak zmiany wpłynęły na funkcjonowanie i popularność spółek komandytowych?

Czym jest spółka komandytowa?

Jest to spółka osobowa, uregulowana od art. 102 k.s.h. do art. 124 k.s.h., a także w przepisach dotyczących spółki jawnej. Określana jako mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika (komandytariusza) jest ograniczona. Wspólnikami spółki komandytowej mogą być zarówno osoby fizyczne, osoby prawne, a także inne podmioty posiadające zdolność prawną. Spółka ta może nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, oraz zaciągać zobowiązania. Spółce komandytowej w związku z nadaniem statusu podatnika, nadaje się także numer NIP oraz REGON.

Komandytariusz i zakres odpowiedzialności

Komandytariusz odpowiada za zobowiązania spółki wobec jej wierzycieli tylko do wysokości sumy komandytowej. Suma komandytowa to wartość pieniężna określona w umowie spółki, już zarejestrowanej, wyznacza ona granice możliwości sięgnięcia do majątku osobistego komandytariusza.  Zgodnie z art. 112 k.s.h. komandytariusz jest wolny od odpowiedzialności w granicach wartości wkładu wniesionego do spółki. Komandytariusz może reprezentować spółkę jedynie jako pełnomocnik. Wyjątkiem od braku odpowiedzialności komandytariusza jest sytuacja, w której komandytariusz dokona czynności prawnych bez umocowania lub przekroczy jego zakres – wówczas odpowiada on wobec osób trzecich bez ograniczeń.

Komandytariusz ma prawo żądać odpisu sprawozdania finansowego za rok obrotowy, przeglądać księgi i dokumenty. Co do zasady komandytariusz nie ma prawa ani obowiązku prowadzenia spraw spółki. Komandytariusz uczestniczy w zyskach i stratach proporcjonalnie do rzeczywiście wniesionego wkładu do spółki. Śmierć komandytariusza nie stanowi przyczyny do rozwiązania spółki. Spadkobiercy komandytariusza wskazują po jego śmierci jedną osobę w spółce do wykonywania ich spraw.

Komplementariusz i zakres odpowiedzialności

Spółkę komandytową reprezentują komplementariusze. Komplementariuszem może być zarówno osoba fizyczna jak i prawna. Zgodnie z art. 103 k.s.h. w sprawach nieuregulowanych w przepisach dotyczących spółki komandytowej, mają zastosowanie przepisy dotyczące spółki jawnej. Na podstawie art. 22 § 2  k.s.h. komplementariusze ponoszą nieograniczoną, solidarną ze spółką oraz wspólnikami odpowiedzialność z majątku osobistego za zobowiązania spółki. Do zadań komplementariusza należy m.in. prowadzenie działań spółki, podejmowanie kluczowych decyzji odnośnie spółki i reprezentacja jej w stosunkach na zewnątrz. Komplementariusz ma czynny udział w zyskach i stratach. Zgodnie z art. 56 k.s.h. wspólnik zobowiązany jest powstrzymać się od jakiejkolwiek działalności sprzecznej z interesami spółki – zakaz konkurencji.

Komplementariuszem może być m.in. spółka z.o.o. oraz akcyjna.  Taka konstrukcja jest bardzo opłacalna i decyduje się na nią wielu przedsiębiorców. Dlaczego? M.in. dlatego, że spółka z o.o. jako komplementariusz odpowiada całym swoim majątkiem, ale nie wspólnicy sp. z o.o. Wspólnicy tej spółki są wtedy także komandytariuszami spółki komandytowej, więc odpowiadają jedynie do sumy komandytowej.

Spółka komandytowa a składka zdrowotna

Zarówno komandytariusze jak i komplementariusze objęci są przymusowemu obowiązkowi ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z nowymi przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2022 r. wspólnicy spółki komandytowej pozostaną na ryczałtowej formie opłacania składki zdrowotnej, jednak będzie to się odbywać na następujących zasadach: składka zdrowotna będzie obliczana według stawki wynoszącej 9% i będzie naliczana od podstawy stanowiącej 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw.

Spółka komandytowa a opodatkowanie

Do końca 2020 r. spółki komandytowe były transparentne podatkowo. Wspólnicy od przychodów na bieżąco płacili podatek PIT liniowo bądź według skali podatkowej. Od 1 stycznia 2021 r. spółka komandytowa przestała być transparentna podatkowo i nadano jej status podatnika podatku od osób prawnych (CIT). Oznacza to, że spółka opłaca podatek od osób prawnych, a następnie jeśli wspólnicy zdecydują się wypłacić na swoją rzecz zysk, to powstaje obowiązek podatkowy na poziomie osób fizycznych. 

Dodatkowym atutem jest to, że wspólnik będący komplementariuszem może odliczyć od podatku obliczonego przez księgową, podatek już zapłacony przez spółkę. Ważnym jest, że kwota pomniejszenia nie może przekroczyć kwoty obliczonego podatku.

W przypadku spółki komandytowej jest możliwość nadania jej takiego kształtu, aby maksymalne opodatkowanie w jej obrębie wynosiło 19%.

Prowadzenie księgowości w spółce komandytowej

Spółka komandytowa musi prowadzić podatkowe księgi przychodów i rozchodów, tzw. pełna księgowość. Nie istnieje możliwość prowadzenia księgi przychodów i rozchodów w ramach tzw. małego podatnika. W przypadku wypłaty zysku ze spółki należy przypisać go każdemu wspólnikowi proporcjonalnie do tego, w jakiej wysokości ma prawo do zysku.

Założenie spółki komandytowej

W celu założenia spółki komandytowej potrzeba co najmniej jednego komandytariusza i co najmniej jednego komplementariusza – jest to warunek konieczny. Spółka komandytowa powstaje w momencie wpisania do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Umowa spółki musi mieć formę aktu notarialnego. Tworząc nazwę spółki, trzeba pamiętać o tym, aby zawierała nazwisko lub nazwę jednego z komplementariuszy oraz oznaczenie „spółka komandytowa” (sp.k.). Jeżeli komplementariuszem jest osoba prawna, w nazwie spółki komandytowej musi znaleźć się pełne brzmienie firmy tej osoby prawnej. Nazwisko komandytariusza nie może znaleźć się w nazwie firmy, ponieważ wtedy będzie on brał odpowiedzialność za zobowiązania spółki.

Umowa spółki zgodnie z art. 105 k.s.h. musi zawierać:

– firmę i siedzibę spółki;

– przedmiot działalności spółki;

– czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony;

– oznaczenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość;

– oznaczony kwotowo zakres odpowiedzialności każdego komandytariusza wobec wierzycieli (sumę komandytową).

Dlaczego wybrać spółkę komandytową?

Przewagą spółki komandytowej nad innymi jest to, że wysokość sumy komandytowej jest swobodnie ustalana. Współpracę mogą podjąć podmioty z różnorodnym kapitałem, jednocześnie kształtuje to odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki. Co to oznacza? Suma komandytowa spółki może zostać określona także na 1 zł.

Kolejną zaletą jest to, że śmierć komandytariusza, zgodnie z art. 124 § 1 k.s.h. nie powoduje rozwiązania spółki z mocy prawa. Spadkobiercy jego wówczas wyznaczają osobę ze spółki do reprezentowania ich interesów. Śmierć komplementariusza natomiast jest podstawą do rozwiązania spółki.

Spółka komandytowa wydaję się być odpowiednim wyborem dla osób zainteresowanych prowadzeniem działalności gospodarczej na szeroką skalę, zwłaszcza gdy jedynym komplementariuszem jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Wspólnik sp. z o.o. jest wówczas komandytariuszem w sp.k., dzięki temu chroni swoje interesy. Nie odpowiada on za zobowiązania sp. z o.o., a w sp.k. odpowiada jedynie do wysokości sumy komandytowej.

Ostatnią zaletą jest to, że dobrze ukształtowana spółka daje korzyści podatkowe dla wspólników, dzięki czemu zapłacą oni maksymalnie 19% podatku. Elastyczna forma działalności gospodarczej pozwala na kreowanie stosunków pomiędzy wspólnikami. Zgodnie z art. 37 k.s.h. wspólnicy mogą umówić się jak chcą, np. mogą umówić się, że ktoś ma mały wkład, ale duży udział w zysku lub mają możliwość wyłączenia kogoś z udziału w stracie, ewentualnie mogą ukształtować to w ten sposób, że przy likwidacji dzielą się po połowie niezależnie od wniesionego wkładu.

Oceń wpis!
[Ocen: 4 Średnia: 5]
Strona do poprawnego działania wymaga włączonej obsługi JavaScript w przeglądarce.