Zabezpieczenie roszczeń – jak szybko zatrzymać atak na firmę

Autor: Kancelaria PLA.partners

W sporach o renomę najcenniejsza bywa nie samo przyszłe rozstrzygnięcie, lecz możliwość szybkiej ingerencji w istniejący stan rzeczy i powstrzymania dalszych działań naruszyciela. Temu służy zabezpieczenie roszczeń. PLA.partners traktuje je jako pierwszy, często decydujący ruch w sprawach o oczernianie i nieuczciwą konkurencję.

Dlaczego szybkie zabezpieczenie bywa ważniejsze niż wyrok

Wyrok zapada po miesiącach lub latach, a szkoda reputacyjna narasta z każdym dniem trwania ataku. Zabezpieczenie pozwala zareagować, zanim dojdzie do nieodwracalnych skutków, ponieważ sąd może go udzielić jeszcze przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Maciej Pilarek, adwokat i wspólnik PLA.partners, wskazuje, że dla firmy realną wartością jest zatrzymanie rozpowszechniania szkodliwego przekazu w pierwszych tygodniach sporu, a nie dopiero w jego finale.

Co trzeba uprawdopodobnić, by uzyskać zabezpieczenie

Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Uprawdopodobnienie jest wymogiem łagodniejszym niż pełny dowód, co przyspiesza reakcję. Interes prawny istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie przyszłego orzeczenia albo osiągnięcie celu postępowania.

W sprawach o renomę interes prawny zwykle wiąże się z postępującą utratą zaufania kontrahentów, pracowników i klientów. Im wyraźniej firma wykaże, że zwłoka pogłębia szkodę, tym mocniejszy jest wniosek.

Jakie środki zabezpieczenia może zastosować sąd

Przy roszczeniach niepieniężnych sąd może dobrać taki sposób zabezpieczenia, jaki uzna za odpowiedni, z zastrzeżeniem proporcjonalności wobec obu stron. W sprawach o ochronę renomy daje to szerokie pole działania.

• zakaz dalszego rozpowszechniania określonych twierdzeń,
• zakaz kontaktowania się ze wskazanymi kontrahentami w określonym celu,
• nakaz usunięcia określonych materiałów,
• inne środki dostosowane do konkretnego stanu faktycznego.

Ograniczenia zabezpieczenia w sprawach o dobre imię

W sprawach o ochronę dóbr osobistych zabezpieczenie polegające na zakazie publikacji może być udzielone tylko wtedy, gdy nie sprzeciwia się temu ważny interes publiczny. Udzielając go, sąd określa czas trwania zakazu, który nie może być dłuższy niż rok. Jeżeli postępowanie jest w toku, uprawniony może przed upływem tego okresu żądać dalszego zabezpieczenia, a wówczas zakaz publikacji pozostaje w mocy do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku. Eksperci PLA.partners zwracają uwagę, że ten mechanizm wymaga pilnowania terminów, by ochrona nie wygasła w trakcie sporu.

Wysłuchanie drugiej strony i narracja pilności w sprawach gospodarczych

W sprawach z zakresu ochrony własności intelektualnej, do których należy zwalczanie nieuczciwej konkurencji, sąd co do zasady udziela zabezpieczenia po wysłuchaniu obowiązanego, chyba że konieczne jest natychmiastowe rozstrzygnięcie wniosku. Oznacza to, że we wniosku trzeba od razu budować narrację o pilności rozstrzygnięcia oraz o stale, dynamicznie narastającej szkodzie. Bez wykazania potrzeby niezwłocznej reakcji firma musi liczyć się z tym, że druga strona pozna wniosek, zanim sąd go rozpozna.

Który sąd rozpozna sprawę o naruszenie renomy

Sprawy o zwalczanie nieuczciwej konkurencji są sprawami z zakresu własności intelektualnej i należą do właściwości sądów okręgowych, trafiając do wyspecjalizowanych wydziałów, których w Polsce jest pięć. Dla spraw dotyczących tajemnic przedsiębiorstwa o charakterze technicznym wyłączną właściwość zastrzeżono dla sądu w Warszawie.

Sprawami własności intelektualnej są również sprawy o ochronę dóbr osobistych w zakresie, w jakim dotyczą wykorzystania dobra osobistego do indywidualizacji, reklamy lub promocji przedsiębiorcy, towarów albo usług. Sprawy oparte wyłącznie na ochronie dóbr osobistych rozpoznają natomiast wydziały cywilne sądów okręgowych. Trafne ustalenie tej ścieżki na starcie pozwala uniknąć opóźnień.

Skutki prawne i biznesowe dla firmy

• zabezpieczenie pozwala zatrzymać atak jeszcze przed wszczęciem postępowania;
• wystarczające jest uprawdopodobnienie roszczenia i interesu prawnego, bez konieczności przedstawiania pełnego dowodu;
• w sprawach niepieniężnych sąd może elastycznie dobrać środki zabezpieczenia, w tym zakazać rozpowszechniania treści albo nakazać ich usunięcie;
• zakaz publikacji w sprawach dotyczących dobrego imienia jest ograniczony czasowo, dlatego wymaga pilnowania terminów.

Możliwe działania, plan dla właściciela firmy

• ocenić, czy zwłoka realnie pogłębia szkodę, oraz zebrać dowody potwierdzające tę okoliczność przed złożeniem wniosku;
• precyzyjnie określić żądane środki, w szczególności jakie twierdzenia, wobec kogo i w jakim zakresie mają zostać zakazane;
• przygotować uzasadnienie pilności oraz narastającej szkody, zwłaszcza w sprawach dotyczących nieuczciwej konkurencji;
• monitorować termin obowiązywania zakazu publikacji i w odpowiednim czasie żądać dalszego zabezpieczenia;
• ustalić właściwą ścieżkę sądową przed złożeniem wniosku, aby nie tracić czasu na etapie formalnym;
• pamiętać o terminie do wytoczenia powództwa po uzyskaniu zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania, aby nie utracić udzielonej ochrony;
• w sprawach z zakresu własności intelektualnej działać niezwłocznie po powzięciu wiadomości o naruszeniu, ponieważ przekroczenie ustawowego terminu na złożenie wniosku o zabezpieczenie wyklucza jego udzielenie.

Skontaktuj się z kancelarią PLA.partners

Potrzebujesz wsparcia prawnego lub indywidualnej analizy Twojej sprawy? Skontaktuj się z zespołem PLA.partners, pomożemy ocenić sytuację i zaproponujemy konkretne rozwiązania.