Na skróty
ukryj
Zgoda blankietowa na przejęcie umowy – czy jest dopuszczalna?
W praktyce konstruowania umów zdarzają się zapisy umowne, które dają prawo jednej ze stron do „przeniesienia umowy” na inny podmiot. Na gruncie przepisów prawa cywilnego nie jest to jednak tak łatwo osiągalne. W polskim prawie cywilnym nie istnieje jako taka konstrukcja „cesji umowy”. Szczególne wątpliwości konstrukcyjne budzi „zgoda blankietowa” wierzyciela na przejęcie długu.
„Cesja umowy” – konstrukcja, która kodeksowo nie istnieje
W polskim prawie cywilnym nie istnieje ogólne pojęcie „cesja umowy” jako jednej czynności prawnej.
Do przeniesienia ogółu praw i obowiązków wynikających z umowy konieczne jest połączenie co najmniej dwóch instytucji:
– art. 509 KC – przelew wierzytelności (dotyczy praw),
– art. 519 KC – przejęcie długu (dotyczy obowiązków).
Różnica:
– przelew wierzytelności co do zasady nie wymaga zgody dłużnika,
– przejęcie długu wymaga zgody wierzyciela.
Czym jest zgoda blankietowa?
Zgoda blankietowa to zgoda wierzyciela udzielona z góry, bez wskazania konkretnego przejemcy długu.
W przeszłości dominowało podejście sceptyczne – wskazywano, że wierzyciel powinien znać osobę nowego dłużnika, aby ocenić jego wypłacalność.
Aktualne podejście – wyrok SN II CSKP 313/23
Sąd Najwyższy dopuścił możliwość wyrażenia zgody z góry, bez wskazania konkretnego podmiotu. Sama blankietowość zgody nie powoduje jej nieważności.
Jednocześnie istotne znaczenie ma art. 519 § 2 pkt 2 kodeksu cywilnego.
Zgodnie z tym przepisem zgoda wierzyciela może okazać się bezskuteczna wobec niego, jeżeli:
– przejemca długu był niewypłacalny w chwili przejęcia długu oraz
– wierzyciel nie wiedział o tej niewypłacalności.
Nie jest to więc warunek skuteczności zgody, lecz przesłanka jej bezskuteczności względem wierzyciela.
Znaczenie dla praktyki
Zapis umowny przewidujący możliwość przeniesienia ogółu praw i obowiązków może być interpretowany jako uprzednia zgoda wierzyciela na przejęcie długu.
Nie oznacza to jednak automatycznej skuteczności w każdej sytuacji. Kluczowe znaczenie mają:
– wypłacalność przejemcy,
– wiedza wierzyciela,
– treść konkretnej klauzuli umownej,
– charakter zobowiązania.
Podsumowanie
Zgoda blankietowa jest co do zasady dopuszczalna. Jej skuteczność w konkretnym przypadku może jednak zostać zakwestionowana, w szczególności w sytuacji niewypłacalności przejemcy długu i braku wiedzy wierzyciela o tym fakcie.
Podobne wpisy:
-
Czy ten sam sędzia może ponownie orzekać po uchyleniu wyroku?
Wyłączenie sędziego po uchyleniu orzeczenia – kiedy działa z mocy prawa? W praktyce procesu karnego regularnie pojawia się pytanie – co dzieje się ze składem sądu po uchyleniu orzeczenia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania? Czy jest możliwe, żeby ten sam sędzia znowu orzekał w tej samej sprawie? Zasadniczo odpowiedź na to pytanie brzmi – […]
-
Powiernicze nabycie weksla
Powiernicze nabycie weksla – podstawowe informacje W praktyce obrotu zdarzają się sytuacje, w których weksel jest przekazywany innej osobie nie po to, aby definitywnie przenieść na nią ekonomiczny interes związany z dokumentem, lecz po to, aby mogła ona dochodzić praw z weksla w oznaczonym celu i według uzgodnionych zasad. Taka konstrukcja określana jest zwykle jako […]
Najnowsze wpisy:
-
Kiedy upływa kadencja i wygasa mandat członka organu fundacji rodzinnej?
Wstęp W praktyce funkcjonowania fundacji rodzinnych jedno z pozornie prostych pytań może w najbliższym czasie nabrać szczególnego znaczenia. Chodzi o to, kiedy dokładnie upływa kadencja członka zarządu albo rady nadzorczej […]
-
Czy ten sam sędzia może ponownie orzekać po uchyleniu wyroku?
Wyłączenie sędziego po uchyleniu orzeczenia – kiedy działa z mocy prawa? W praktyce procesu karnego regularnie pojawia się pytanie – co dzieje się ze składem sądu po uchyleniu orzeczenia i […]
Oceń wpis!
[Ocen: 2 Średnia: 5]
