Fundacja rodzinna a inwestycje w ETF – kierunek interpretacji

Autor: Kancelaria PLA.partners

KIS w ostatnich miesiącach potwierdziła, że fundacja rodzinna może inwestować w fundusze typu ETF i ETP w ramach dozwolonej działalności gospodarczej, korzystając ze zwolnienia z CIT. Granicą pozostaje cel inwestycji: tezauryzacja i sukcesja, nie spekulacja. To istotne rozstrzygnięcie dla fundacji rozważających ekspozycję na zdywersyfikowane portfele rynków kapitałowych. Eksperci PLA.partners podsumowują, co kierunek interpretacyjny zmienia w praktyce.

Co potwierdziła KIS w sprawie ETF w fundacji rodzinnej

Sprawa dotyczyła fundacji rodzinnej, która zamierzała nabywać, posiadać oraz zbywać jednostki uczestnictwa lub akcje funduszy typu ETF (Exchange Traded Fund) i ETP (Exchange Traded Products). Fundacja podkreślała tezauryzacyjny i sukcesyjny cel uczestnictwa w obrocie na rynku kapitałowym, wykluczając charakter spekulacyjny. KIS uznała, że taka aktywność mieści się w katalogu dozwolonej działalności fundacji rodzinnej, a przychody z niej korzystają ze zwolnienia z CIT.

Czym są fundusze ETF i ETP

ETF to fundusz, którego jednostki lub akcje są przedmiotem obrotu na rynku regulowanym przez cały dzień handlu, z udziałem co najmniej jednego animatora rynku zapewniającego, że wartość jednostek nie odbiega istotnie od wartości aktywów netto funduszu. ETF odwzorowuje zwykle wartość indeksu giełdowego, koszyka aktywów (akcji, obligacji, surowców, kryptowalut) lub innej referencji finansowej. Inwestor nabywający jednostkę ETF nie obejmuje aktywów bazowych bezpośrednio, lecz prawo do udziału w wartości funduszu. ETP to szersza kategoria, obejmująca obok ETF również ETN (Exchange Traded Notes, produkty strukturyzowane).

Dlaczego ETF mieści się w dozwolonej działalności fundacji

Katalog dozwolonej działalności fundacji rodzinnej obejmuje przystępowanie do funduszy inwestycyjnych oraz uczestnictwo w nich, niezależnie od ich siedziby (krajowej lub zagranicznej). ETF spełnia definicję funduszu inwestycyjnego w rozumieniu prawa europejskiego i polskiego, mimo specyfiki obrotu (notowanie ciągłe, mechanizm animatora). Skoro ustawodawca dopuścił uczestnictwo fundacji rodzinnej w funduszach inwestycyjnych przy zachowaniu zwolnienia z CIT, brak podstaw do wyłączenia ETF z tego dozwolonego zakresu. Maciej Pilarek, adwokat i wspólnik PLA.partners, wskazuje, że to istotne wzmocnienie pozycji fundacji rodzinnej jako wehikułu długoterminowego planowania majątkowego.

Granica między grą inwestora a spekulacją

Kierunek interpretacyjny nie zwalnia jednak fundacji od oceny rzeczywistego charakteru aktywności. Inwestowanie w ETF z naciskiem na długoterminową ekspozycję, dywersyfikację portfela i ochronę kapitału mieści się w celu fundacji. Aktywność zbliżona do day-tradingu, agresywne wykorzystywanie produktów strukturyzowanych z dźwignią, próby spekulacji krótkoterminowej na kryptoaktywach przez ETN, mogą zostać zakwalifikowane jako spekulacja przekraczająca cel fundacji rodzinnej. Maciej Pilarek, adwokat i wspólnik PLA.partners, podkreśla, że granica między grą długoterminową a spekulacją nie zawsze jest oczywista, a w razie sporu z organami podatkowymi liczy się udokumentowany cel inwestycyjny zapisany w polityce inwestycyjnej fundacji.

ETF jako pośrednia ekspozycja na kryptoaktywa

Z perspektywy fundacji rodzinnej zainteresowanej ekspozycją na kryptoaktywa, których bezpośrednie nabywanie pozostaje przedmiotem sporu z organami podatkowymi, ETF oparty na kursach walut wirtualnych może okazać się rozwiązaniem pośrednim. Konstrukcja prawna ETF jako funduszu inwestycyjnego daje fundacji ramy dozwolonej działalności, a jednocześnie ekspozycja na kryptoaktywa jest realizowana pośrednio, przez produkt rynku kapitałowego. To jeden z kierunków, w którym fundacje z apetytem na nową klasę aktywów szukają struktury kompatybilnej z reżimem fundacji rodzinnej.

Co rozważyć przed wejściem fundacji na rynek ETF

W praktyce zespołu PLA.partners bezpieczne wejście fundacji rodzinnej na rynek ETF wymaga przygotowania trzech dokumentów. Pierwszy: polityka inwestycyjna fundacji wskazująca cel długoterminowy i tezauryzacyjny inwestycji. Drugi: regulamin nabywania, posiadania i zbywania jednostek ETF, definiujący zakres dopuszczalnych produktów (klasyczne ETF, ETN, produkty strukturyzowane z dźwignią) i ich limity. Trzeci: standard dokumentowania decyzji inwestycyjnych z uzasadnieniem każdej istotnej transakcji. Te trzy dokumenty stanowią podstawę argumentacji w razie kontroli podatkowej i pozwalają fundacji bezpiecznie korzystać z możliwości oferowanych przez kierunek interpretacyjny.

Skutki prawne i biznesowe dla fundacji rodzinnej

• objęcie inwestycji fundacji rodzinnej w ETF i ETP dozwoloną działalnością gospodarczą
• zwolnienie przychodów z obrotu jednostkami ETF z CIT po stronie fundacji
• ograniczenie kierunku interpretacyjnego do inwestycji o charakterze tezauryzacyjnym i sukcesyjnym
• ryzyko kwestionowania spekulacyjnej aktywności jako wykraczającej poza dozwolony zakres
• możliwość pośredniej ekspozycji na kryptoaktywa przez ETF oparte na kursach walut wirtualnych
• wymóg dokumentowania polityki inwestycyjnej i decyzji transakcyjnych w zakresie ETF

Możliwe działania, plan dla fundatora i zarządu fundacji

• przygotować politykę inwestycyjną fundacji z naciskiem na cel długoterminowy i tezauryzacyjny
• ustalić regulamin nabywania i zbywania ETF z określeniem dopuszczalnych typów produktów
• wdrożyć standard dokumentowania decyzji inwestycyjnych w zakresie ETF i ETP
• rozważyć pośrednią ekspozycję na kryptoaktywa przez ETF zamiast bezpośredniego nabywania kryptoaktyw
• monitorować rozwój linii interpretacyjnej i orzeczniczej w obszarze inwestycji fundacji rodzinnej
• zsynchronizować politykę inwestycyjną fundacji z planem sukcesyjnym rodziny

Skontaktuj się z kancelarią PLA.partners

Potrzebujesz wsparcia prawnego lub indywidualnej analizy Twojej sprawy? Skontaktuj się z zespołem PLA.partners, pomożemy ocenić sytuację i zaproponujemy konkretne rozwiązania.