Na skróty
ukryj
Czy rozwód małżonków, którzy wspólnie ustanowili fundację rodzinną, wpływa na sytuację fundacji oraz na opodatkowanie świadczeń dla beneficjentów?
Szybka i prosta odpowiedź brzmi: tak. Wpływ ten jednak jest dość ograniczony i wybiórczy. Należy zwrócić uwagę na rozróżnienie między bytem fundacji, jako oddzielnym podmiotem prawa, statusem beneficjentów a opodatkowaniem świadczeń.
Czy rozwód niweczy fundację rodzinną?
Nie, rozwód nie ma wpływu na fakt istnienia fundacji rodzinnej jako niezależnego, oddzielnego bytu.
Fundacja rodzinna jest odrębną osobą prawną, a majątek, który został wniesiony do fundacji rodzinnej automatycznie staje się jej własnością i nie należy już do fundatorów.
Rozwód fundatorów nie powoduje rozwiązania fundacji rodzinnej, ani podziału majątku fundacji rodzinnej. Rozwód fundatorów nie wpływa automatycznie na funkcjonowanie fundacji rodzinnej.
Rozwód może jednak generować napięcia na szczeblu korporacyjnym fundacji, jeżeli statut nie przewidział mechanizmów działania na wypadek konfliktu między fundatorami.
Majątek wniesiony do fundacji a podział majątku wspólnego
Jeżeli fundatorzy pozostawali w ustawowej wspólności majątkowej i wnieśli do fundacji majątek wspólny, to majątek ten automatycznie stał się własnością fundacji i nie podlega on podziałowi w postępowaniu w sprawie rozwodu. Sąd nie podzieli majątku fundacji. Możliwe jest natomiast rozliczenie się wzajemnie między małżonkami w sprawie wartości wniesionych składników przy podziale majątku wspólnego.
Świadczenia dla wspólnych dzieci
Rozwód fundatorów nie ma wpływu na sytuację wspólnych dzieci, jeśli są one beneficjentami.
Jeżeli statut fundacji rodzinnej wskazuje dzieci jako beneficjentów, to zachowują one całkowicie swoje prawa do świadczeń. Rozwój rodziców, będących fundatorami nie zmienia ich statusu jako beneficjentów i nie zmienia się w tym zakresie sposób opodatkowania świadczeń. W rozumieniu przepisów podatkowych, dzieci należą do najbliższej rodziny fundatora-rodzica, a to oznacza, że świadczenia na ich rzecz są zwolnione z podatku PIT, a fundacja płaci jedynie 15% podatku CIT przy wypłacie świadczenia. Rozwód rodziców nie wpływa na ten aspekt podatkowy.
Świadczenia dla ex-małżonka
Tu pojawia się zasadnicza różnica względem sytuacji opisywanej powyżej.
Status beneficjenta
Jeżeli beneficjentem jest podmiot (osoba) opisany w statucie fundacji rodzinnej jako „małżonek fundatora”, to po rozwodzie były małżonek przestaje spełniać to kryterium (o ile statut nie stanowi inaczej). Jeżeli natomiast małżonek został wskazany imiennie – jego status zależy od tego, czy fundator ma prawo zmienić listę beneficjentów.
Opodatkowanie świadczeń po rozwodzie
Najistotniejszą zmianą związaną z rozwodem fundatorów jest zmiana skutków w zakresie podatku dochodowego. Małżonek fundatora należy bowiem do tzw. najbliższej rodziny – co oznacza zwolnienie z PIT od świadczeń z fundacji rodzinnej. Po rozwodzie były małżonek nie jest już małżonkiem w rozumieniu przepisów podatkowych, więc automatycznie traci prawo do zwolnienia z podatku PIT i podlega opodatkowaniu 15% PIT w zakresie otrzymanych świadczeń. W praktyce równa się to ze wzrostowi efektywnego opodatkowania świadczeń wypłacanych ex-małżonkowi w tej części jaka wynika z parytetu ustalonego w związku z wnoszonym do fundacji majątkiem przed poszczególnych małżonków-fundatorów.
Jeśli natomiast małżonkowie byli tylko fundatorami i żaden nie miał statusu beneficjenta, to rozwód nie wpływa na ich sytuację podatkową, a obydwoje małżonków nadal zachowują uprawnienia przewidziane w statucie.
Podsumowanie – co rzeczywiście zmienia rozwód?
Biorąc pod uwagę aspekty samego istnienia oraz majątku fundacji, rozwód fundatorów nie ma na nie żadnego wpływu. Istnienie fundacji nie zostaje zachwiane, a majątek fundacji nie podlega podziałowi. Jeśli chodzi o ewentualne świadczenia dla dzieci, to tutaj także nic nie zmienia się podatkowo w związku rozwodem fundatorów.
Głównym obszarem, w którym zachodzą zmiany są aspekty podatkowe związane z wypłacaniem świadczeń ex-małżonkowi przez fundację rodzinną. Tutaj były małżonek utraci zwolnienie podatku PIT w części wynikającej z udziału majątku wniesionego do fundacji przez ex-małżonka i w tym zakresie otrzymane przez niego świadczenia poza opodatkowaniem CIT na poziomie fundacji (15%) będą opodatkowane podatkiem PIT na poziomie otrzymującego (15%).
Wniosek praktyczny
Rozwód fundatorów nie „rozbija” fundacji rodzinnej, ale może zmienić podatkową sytuację byłego małżonka jako beneficjenta, w znaczący sposób wpłynąć na opodatkowanie świadczeń lub wygenerować spory korporacyjne, jeżeli statut nie przewidział takiego scenariusza.
Z tego powodu fundacja rodzinna tworzona przez małżonków powinna od początku uwzględniać wariant rozwodu – zarówno w konstrukcji statutu, jak i w planowaniu podatkowym, w celu uniknięcia potencjalnych dalszych sporów.
Podobne wpisy:
-
Fundacja rodzinna a ochrona majątku przed wierzycielami
Autor: Kancelaria PLA.partners Fundacja rodzinna bywa przedstawiana jako narzędzie pełnej ochrony majątku przed wierzycielami. Rzeczywistość prawna jest bardziej zniuansowana. Konstrukcja fundacji rodzinnej daje istotny poziom separacji majątku fundatora od jego zobowiązań po jej ustanowieniu, ale ustawodawca zachował kilka mechanizmów wyrównujących pozycję wierzycieli, zarówno cywilnych, jak i publicznoprawnych. Eksperci PLA.partners podsumowują, co fundacja rzeczywiście chroni, a czego nie. […]
-
Fundacja rodzinna a inwestycje w ETF – kierunek interpretacji
Autor: Kancelaria PLA.partners KIS w ostatnich miesiącach potwierdziła, że fundacja rodzinna może inwestować w fundusze typu ETF i ETP w ramach dozwolonej działalności gospodarczej, korzystając ze zwolnienia z CIT. Granicą pozostaje cel inwestycji: tezauryzacja i sukcesja, nie spekulacja. To istotne rozstrzygnięcie dla fundacji rozważających ekspozycję na zdywersyfikowane portfele rynków kapitałowych. Eksperci PLA.partners podsumowują, co kierunek […]
Najnowsze wpisy:
-
Podatek od czynności cywilnoprawnych od pożyczek – przewodnik dla przedsiębiorcy
Jak nie zapłacić PCC od pożyczki? Pożyczki w obrocie gospodarczym to jedna z częstych transakcji finansowych w grupach kapitałowych, zarówno w wariancie między wspólnikami a spółkami, a także w relacjach […]
-
Nieważne zbycie udziałów spółki z o.o. – brak obowiązku PIT
Autor: Kancelaria PLA.partners Krajowa Informacja Skarbowa interpretacją z 17 czerwca 2026 r. potwierdziła stanowisko podatnika, w którym rozporządzenie udziałami spółki z o.o. przed wpisem podwyższenia kapitału zakładowego do rejestru przedsiębiorców […]
Oceń wpis!
[Ocen: 1 Średnia: 5]
