Przeniesienie biznesu za granicę – cz. 1, redomicyliacja

Przedsiębiorcy coraz liczniej interesują się możliwością przeniesienia spółki w obrębie Europejskiego Obszaru Gospodarczego, proces ten nazywa się transgranicznym przeniesieniem siedziby za granicę. Najistotniejszą kwestią przy tym procesie jest jednoczesne zachowanie osobowości prawnej oraz wszystkich praw i obowiązków przez spółkę. Zamysł jest taki, że przy przeniesieniu spółki za granicę, firma zostaje wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego i zostaje zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców państwa docelowego. Spółka zachowuje przy tym swoje prawa i obowiązki. Jednak czy w praktyce jest to możliwe?

Unia Europejska – swoboda przedsiębiorczości

Zgodnie z postanowieniami Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej podstawą Wspólnoty są m.in. swoboda przedsiębiorczości, przemieszczania się pracowników, czy przepływu towarów. Istotą swobody przedsiębiorczości jest umożliwienie prowadzenia działalności gospodarczej obywatelom jednego państwa członkowskiego UE w innym państwie członkowskim. Jej zadaniem jest zagwarantowanie wolnego wyboru miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium UE przez osoby fizyczne i przedsiębiorstwa. 

Ze swobody przedsiębiorczości może korzystać spółka, która łączenie spełnia przesłanki:

– została utworzona zgodnie z prawem jednego z państw członkowskich;

– posiada siedzibę statutową, zarząd lub główne przedsiębiorstwo na terytorium jednego z państw członkowskich.

Zgodnie z art. 52 TFUE państwa członkowskie mają możliwość ograniczenia swobody przedsiębiorczości względem obywateli innych państw członkowskich, jeżeli wymaga tego konieczność ochrony porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego i zdrowia publicznego. W związku z powyższym co do zasady zmiana siedziby spółki w ramach krajów Unii Europejskiej powinna być przeprowadzane bez żadnych problemów teoretycznych czy praktycznych. Jednak w tym wypadku należy pochylić się jeszcze nad przepisami lokalnymi danego prawa członkowskiego żeby mieć pełen obraz sytuacji.

Transgraniczne przeniesienie siedziby a prawo polskie

Na przeszkodzie swobodnego przeniesienia siedziby polskiej spółki kapitałowej, a także kontynuowania jej bytu prawnego w innym państwie stoją niestety obecnie obowiązujące przepisy Kodeksu spółek handlowych, który w treści art. 270 pkt 2 stanowi, że uchwałę wspólników podjętą w przedmiocie przeniesienia siedziby spółki za granicę traktuje się jako przyczynę rozwiązania spółki, co wiąże sie z następczą koniecznością przeprowadzenia likwidacji. Treść art. 459 pkt 2 k.s.h. dotyczącego spółki akcyjnej stanowi analogiczne zapisy – jedną z przyczyn rozwiązania spółki akcyjnej jest uchwała walnego zgromadzenia o przeniesieniu siedziby spółki za granicę.

Kolizja jaka ma miejsce miedzy literalnym brzmieniem przepisów prawa Unii Europejskiej oraz ksh została analizowana w wyroku z dnia 25.10.2017 w sprawie C 106/16 Polbud – Wykonawstwo sp. z o.o., w likwidacji. W przedmiotowej sprawie Zgromadzenie wspólników Polbud-Wykonawstwo sp. z o.o. podjęło uchwałę o przeniesieniu siedziby tej spółki do Luksemburga, poddając spółkę prawu luksemburskiemu i zmieniając jej nazwę na Consoil Geotechnik.

W następstwie uchwały spółka Polbud-Wykonawstwo złożyła wniosek o wykreślenie jej z KRS, uzasadniając go przeniesieniem siedziby spółki do Luksemburga. Sąd rejestrowy wezwał spółkę do przedłożenia uchwały zgromadzenia wspólników wskazującej przechowawcę ksiąg i dokumentów rozwiązanej spółki, sprawozdań finansowych podpisanych przez likwidatora oraz osobę, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych, jak również uchwały zgromadzenia wspólników w przedmiocie zatwierdzenia sprawozdania likwidacyjnego. Spółka uznała wezwanie za bezzasadne, gdyż ich zamiarem nie było likwidowanie spółki tylko transgraniczne przeniesienie siedziby do Luksemburga. Sprawa trafiła do Trybunału Sprawiedliwości, który m.in. uznał że przepisy polskiego Kodeksu spółek handlowych, które wymagają przeprowadzenia likwidacji spółki, w przypadku przeniesienia siedziby spółki za granicę, mogą utrudniać, a nawet uniemożliwiać dokonanie transgranicznego przekształcenia spółki, i jako takie stanowią ograniczenie swobody przedsiębiorczości.

Czy zatem można bez problemu przenieść siedzibę polskiej spółki do innego kraju Unii Europejskiej?

Niestety od czasu wyroku Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Polbud nie wprowadzono w polskim ustawodawstwie żadnych zmian dotyczących transgranicznego przenoszenia siedziby, co w konsekwencji oznacza brak ram prawnych i powtarzająca się niepewność prawna, która tworzy barierę w korzystaniu ze swobody przedsiębiorczości.

Oceń wpis!
[Ocen: 3 Średnia: 5]
Komentarze (0)

Nie ma jeszcze żadnych komentarzy.

Zostaw odpowiedź
Strona do poprawnego działania wymaga włączonej obsługi JavaScript w przeglądarce.